Respiratorna alkaloza

Respiratorna alkaloza predstavlja primarno sniženje PCO2 uz ili bez kompenzacijskog sniženja HCO3–; pH je povišen ili gotovo normalan. Uzroci leže u povećanoj frekvenciji ili dubini disanja (hiperventilacija). Stanje može biti akutno ili hronično. Hronični oblik nema simptome, dok akutni uzrokuje izmaglicu, smetenost, parestezije, grčeve i sinkopu. Nalazi se hiperpneja ili tahipneja uz karpopedalne spazme. Kliničku dijagnozu potvrđuje gasna analiza krvi i nalazi serumskih elektrolita. Lečenje je uzročno.

Etiologija i patofiziologija

     Respiratorna alkaloza je odraz primarnog sniženja PCO2 (hipokapnija) zbog hiperventilacije. Većinom u odgovoru na hipoksiju, metaboličku acidozu i povećane metaboličke zahteve (npr. povišena telesna temperatura) pa se nalazi uz mnoga ozbiljna stanja. Osim toga, bolovi, teskoba i neki poremećaji CNS–a povećavaju broj i dubinu respiracija bez fiziološke podloge.

     Alkaloza može biti akutna ili hronična, a razlika je u stepenu metaboličke kompenzacije. Višak HCO3 se neutralizujr vanćelijskim H+ u par minuta, ali temeljna kompenzacija se javlja kroz 2–3 dana, kako bubrezi smanjuju izlučivanje H+.

     Pseudorespiratorna alkaloza je stanje niskog PCO2 i visokog pH u arterijskoj krvi bolesnika s teškom metaboličkom acidozom zbog sistemske hipoperfuzije (npr. kardiogeni šok, pri kardiopulmonalnoj reanimaciji); javlja se kad mehanička ventilacija (neretko hiperventilacija) eliminiše nagomilani CO2 iz alveola. Visoka koncentracija CO2 u alveolama pri gasnoj analizi arterijske krvi stvara kliničku sliku respiratorne alkaloze, ali sistemska hipoperfuzija i ćelijska ishemija uzrokuju ćelijsku, a kasnije i krvnu acidozu. Dijagnozu potvrđuje dokaz velike arteriovenske razlike u PCO2 i pH te visoke koncentracije laktata, a lečenje se sastoji iz popravljanja hemodinamike.

Klinička slika

     Klinička slika zavisi od stepena i brzine snižavanja PCO2. Akutna respiratorna alkaloza dovodi do izmaglice, smetenosti, perifernih i cirkumoralnih parestezija, grčeva i sinkope, a posledica su promena u protoku i pH mozga. Često su jedini simptomi tahipneja ili hiperpneja, u težim se slučajevima javljaju karpopedalni spazmi. Hronična respiratorna alkaloza je najčešće asimptomatska.

Dijagnoza i lečenje

     Prepoznavanje respiratorne alkaloze i primerene bubrežne kompenzacije počiva na gasnoj analizi krvi i nalazu serumskih elektrolita. Mogu se naći i blaga hipofosfatemija i hipokalijemija zbog prelaska u ćelije, kao i sniženje Ca++ zbog povećanog vezivanja kalcijuma za belančevine.

     Većinu uzroka otkrivaju dobra anamneza i fizikalni pregled. Budući da hipoksija ne mora pratiti plućnu emboliju, kod bolesnika koji hiperventilira treba isključiti to stanje pre nego se uzrok pripiše anksioznosti. Hipoksija i povećana alveolarno-arterijska razlika O2, tj. udahnuti PO2 – (arterijski PO2 + 5/4 arterijskog PCO2) navode na traženje prikrivenog uzroka.

     Lečenje se usmerava na osnovni problem. Respiratorna alkaloza ne ugrožava život pa intervencije radi povišenja pH nisu opravdane. Često se povećava inhalacijska koncentracija CO2 ponovnim udisanjem izdahnutog vazduha (npr. pomoću papirne natron kese), što može biti opasno kod nekih osoba s bolestima CNS–a gde je pH likvora ionako snižen.

TESTIRANJA

     AMQAT analiza zdravstvenog stanja – neinvazivna metoda ranog otkrivanja potencijalnih opasnih oboljenja. Međutim, u zavisnosti od Vaših simptoma i ostalih informacija koje Vaš lekar prikupi, mogu se obaviti dodatni testovi. Ako imate dijabetes, nivo glukoze i ketona se može testirati. Ako ste uzeli etilen glikol ili metilen, možda ćete proći test osmolalnosti iz uzorka jutarnjeg urina ili tokom 24-časovne diureze.

OSTAVI KOMENTAR